လူ႔အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္း

အပိုဒ္(၈)
            ဖြဲ႕စည္းပံုဥပေဒကေသာ္လည္းေကာင္း အျခားဥပေဒကေသာ္လည္းေကာင္းလူတိုင္းအတြက္ေပးထားသည့္အေျခခံအခြင့္အေရးမ်ားသည္ခ်ိဳးေဖာက္ဖ်က္ဆီးျခင္းခံခဲရလ်ွင္ ထိုသို႔ခ်ိဳးေဖာက္ဖ်က္ဆီးေသာျပဳလုပ္မႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေသာနစ္နာခ်က္အတြက္ထိုသူသည္နိဳင္ငံဆိုင္ရာအာဏာပိုင္တရားရုံးတြင္ထိေရာက္စြာသက္သာခြင့္ရနိဳင္ေစရမည္။
အပိုဒ္(၉)
             မည္သူမ်ွဥပေဒအရမဟုတ္ေသာဖမ္းဆီးျခင္းကိုျဖစ္ေစ ခ်ဳပ္ေနွာင္ျခင္းကိုျဖစ္ေစျပည္နွင္ျခင္းကိုျဖစ္ေစမခံေစရ။
အပိုဒ္(၁၀)
               အခြင့္အေရးမ်ားနွင့္တာဝန္ဝတၲရားမ်ားကိုအဆံုးအျဖတ္ခံရာတြင္လည္းေကာင္း ျပစ္မႈေၾကာင့္တရားစြဲဆိုစီရင္ဆံုးျဖတ္ရာတြင္လည္းေကာင္း လူတိုင္းသည္လြတ္လပ္၍ဘက္မလိုက္ေသာတရားရုံး၏လူအမ်ားေရွ့ေမွာက္တြင္မ်ွတစြာၾကားနာစစ္ေဆးျခင္းကိုတူညီစြာခံစားပိုင္ခြင့္ရွိသည္။
အပိဒ္(၁၁)
                လူအမ်ားေရွ့ေမွာက္၌ဥပေဒအတိုင္းစစ္ေဆး၍ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သည္ဟုထင္ရွားစီရင္ျခင္းခံရသည့္အခ်ိန္အထိျပစ္မႈနွင့္တရားစြဲဆိုျခင္းခံရသတိုင္းသည္အျပစ္မဲ႔သူဟူ၍ယူဆျခင္းခံထိုက္သည့္အခြင့္အေရးရွိသည္။ထိုအမႈကိုၾကားနာစစ္ေဆးရာတြင္စစ္ေဆးခံရသည့္ျပစ္မႈအတြက္ခုခံေခ်ပနိဳင္ရန္လိုအပ္ေသာအခြင့္အေရးမ်ားကို ထိုသူအားေပးျပီးျဖစ္ေစရမည္။
လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္အားနိဳင္ငံဥပေဒအရျဖစ္ေစအျပည္ျပည္ဆိုင္ရာဥပေဒအရျဖစ္ေစျပစ္မႈမေျမာက္ေသာလုပ္ရပ္ ပ်က္ကြက္မႈအရစြဲဆိုအျပစ္ေပးျခင္းမျပဳရ။ထိုအျပင္ျပစ္မႈက်ဴးလြန္စဥ္အခါကထိုက္သင့္ေစနိဳင္ေသာအျပစ္ဒဏ္ထက္ပိုမိုၾကီးေလးေသာအျပစ္ဒဏ္ကိုထိုက္သင့္ျခင္းမရွိေစရ။
အပိုဒ္(၁၂)
               မည္သူမ်ွမိမိသေဘာအတိုင္းေအးခ်မ္းလြတ္လပ္စြာေနထိုင္ျခင္းကိုေသာ္လည္းေကာင္းမိမိ၏မိသားစုကိုေသာ္လည္းေကာင္းမိမိ၏ေနအိမ္အသိုင္းအဝိုင္းကိုေသာ္လည္းေကာင္းစာေပးစာယူကိုေသာ္လည္းေကာင္း ဥပေဒအရမဟုတ္ေသာဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ျခင္းမခံေစရ။ထိုအျပင္မိမိ၏ဂုဏ္သိကၡာကိုလည္းအထက္ပါအတိုင္းပုတ္ခတ္ျခင္းမခံေစရ။လူတိုင္းတြင္ထိုသို႔ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ျခင္းမွေသာ္လည္းေကာင္းပုတ္ခတ္ျခင္းမွေသာ္လည္းေကာင္းဥပေဒအရကာကြယ္ပိုင္ခြင့္ရွိသည္။

အပိုဒ္(၁၃)
               ၁။လူတိုင္းတြင္မိမိ၏နိဳင္ငံနယ္နိမိတ္အတြင္း၌လြတ္လပ္စြာသြားလာေရႊ႕ေျပာင္းနိဳင္ခြင့္ ေနထိုင္နိဳင္ခြင့္ရွိသည္။
              ၂။လူတိုင္းသည္မိမိေနထိုင္ရာတိုင္းျပည္မွလည္းေကာင္းအျခားတိုင္းျပည္မွလည္းေကာင္းထြက္ခြာသြားပိုင္ခြင့္ရွိသည့္အျပင္မိမိ၏တိုင္းျပည္ကိုျပန္လာပိုင္ခြင့္ရွိသည္။
အပိုဒ္(၁၄)
၁။လူတိုင္းသည္ ညွဥ္းပမ္းနွိပ္စက္ခံေနရျခင္းမွလြတ္ကင္းရန္အျခားတိုင္းျပည္မ်ား၌ေအးခ်မ္းစြာခိုလႈံေနထိုင္ခြင့္ရွိသည္။
၂။နိဳင္ငံေရးနွင့္မပတ္သည့္ျပစ္မႈမ်ားမွေသာ္လည္းေကာင္း ကုလသမဂၢ၏အမွန္ေပၚေပါက္လာေသာျပစ္မႈေၾကာင့္တရားစြဲဆိုျခင္းခံရသည့္အမႈခင္းမ်ားတြင္အထက္ပါအခြင့္အေရးမ်ားကိုအသံုးမျပဳနိဳင္ေစရ။
အပိုဒ္(၁၅)
    ၁။လူတိုင္းသည္နိဳင္ငံတစ္နိဳင္ငံ၏နိဳင္ငံသားအျဖစ္ခံယူခြင့္ရွိသည္။
    ၂။ဥပေဒအရမဟုတ္လ်ွင္မည္သူမ်ွမိမိ၏နိဳင္ငံသားအျဖစ္မွစြန့္လြတ္ျခင္းမခံေစရ။နိဳင္ငံသားအျဖစ္ေျပာင္းလဲနိဳင္ေသာအခြင့္အေရးကိုလည္းျငင္းပယ္ျခင္းမခံေစရ။
အပိုဒ္(၁၆)
၁။အရြယ္ေရာက္ျပီးေသာေယာက်္ားနွင့္မိန္းမတို႔တြင္လူမ်ဳိးကိုေသာ္လည္းေကာင္း နိဳင္ငံသားအျဖစ္ကိုေသာ္လည္းေကာင္း ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာကိုေသာ္လည္းေကာင္းအေၾကာင္းျပဳ၍ခ်ဳပ္ျခယ္ကန္႔သတ္ျခင္းမရွိပဲထိမ္းျမားနိဳင္ခြင့္နွင့္မိသားစုထူေထာင္နိဳင္ခြင့္ရွိသည္။အဆိုပါေယာက်္ားနွင့္မိန္းမတို႔သည္လင္မယားအျဖစ္ေပါင္းသင္းေနစဥ္အခ်ိန္အတြင္း၌ေသာ္လည္းေကာင္း အိမ္ေထာင္ကိုဖ်က္သိမ္း၍ကြာရွင္းၾကသည့္အခါ၌လည္းေကာင္း လက္ထပ္ေပါင္းသင္းအိမ္ေထာင္ျပဳျခင္းနွင့္စပ္လ်ဥ္းေသာတူညီသည့္အခြင့္အေရးမ်ားကိုရရွိထိုက္သည္။၂။သတို႔သားနွင့္သတို႕သမီးတို႔နွစ္ဦးနွစ္ဖက္၏လြတ္လပ္ေသာသေဘာဆႏၵရွိမွသာလ်ွင္ထိမ္းျမားျခင္းကိုျပဳလုပ္ရမည္။
၃။မိသားစုတစ္ခုသည္လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏သဘာဝက်ေသာအေျခခံအဖြဲ႕တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ထိုမိသားစုသည္လူ႔အဖြဲ႕အစည္းနွင့္အစိုးရတို႔၏ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းကိုခံယူပိုင္ခြင့္ရွိသည္။
အပိုဒ္(၁၇)
               လူတိုင္းတြင္မိမိတစ္ဦးျခင္းေသာ္လည္းေကာင္း အျခားသူမ်ားနွင့္ဖက္စပ္၍ေသာ္လည္းေကာင္း ပစၥည္းဥစၥာတို႔ကိုပိုင္ဆိုင္ရန္အခြင့္အေရးရွိရမည္။ဥပေဒအရမဟုတ္လ်ွင္မည္သူမ်ွမိမိ၏ပစၥည္းဥစၥာပိုင္ဆိုင္ခြင့္ကိုစြန္႔လြတ္ျခင္းမခံေစရ