လူ႕အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္း

အပိုဒ္(၂၃)
              ၁။လူတိုင္းတြင္အလုပ္လုပ္ရန္လည္းေကာင္း မိမိမနွစ္သက္ရာအသက္ေမြးမႈအလုပ္အကိုင္ကိုလြတ္လပ္စြာေရြးခ်ယ္ရန္လည္းေကာင္း တရားမ်ွတ၍လုပ္ေပ်ာ္ေသာအလုပ္ခြင္၏အေျခအေနကိုရရွိရန္လည္းေကာင္း အလုပ္လက္မဲ႕ျဖစ္ရျခင္းမွအကာအကြယ္ရရွိရန္လည္းေကာင္းအခြင့္အေရးရွိသည္။
             ၂။လူတိုင္းတြင္ခြဲျခားျခင္းမခံရေစပဲတူညီေသာအလုပ္အတြက္တူညီေသာအခေၾကးေငြရနိဳင္ခြင့္ရွိသည္။
၃။အလုပ္အကိုင္သည္လူတိုင္းတြင္မိမိ၏မိသားစုအတြက္လူ႔ဂုဏ္သိကၡာနွင့္ညီေအာင္ေနထိုင္စားေသာက္ရန္စိတ္ခ်ေလာက္သည့္အျပင္တရားမ်ွတ၍လုပ္ေပ်ာ္သည့္လစာေၾကးေငြရပိုင္ခြင့္ရွိသည္။
၄။လူတိုင္းတြင္မိမိအက်ဳိးခံစားခြင့္ကိုကာကြယ္ရန္အလုပ္သမားအစည္းအရုံးမ်ားဖြဲ႔စည္းခြင့္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရွိသည္။
အပိုဒ္(၂၄)
               လူတိုင္တြင္သင့္ျမတ္ေလ်ွာ္ကန္စြာ ကန္႔သတ္ထားသည့္အလုပ္လုပ္ခ်ိန္အျပင္လစာနွင့္တကြ အခါအားေလ်ွာ္စြာသတ္မွတ္ထားသည့္အလုပ္အားလပ္ရက္မ်ားပါဝင္သည့္အနားယူခြင့္နွင့္အားလပ္ခြင့္မ်ားခံစားပိုင္ခြင့္ရွိသည္။
အပိုဒ္(၂၅)
            ၁။လူတိုင္းတြင္မိမိနွင့္တကြမိမိမိသားစုက်န္းမာေရးနွင့္တကြကိုယ္စိတ္နွစ္ျဖာေအးခ်မ္းစြာေနထိုင္နိဳင္ေရးအတြက္အစာအဟာရ အဝတ္အထည္ ေနအိမ္ ေဆးဝါးအကူအညီနွင့္လိုအပ္သည့္လူမႈအေထာက္အပံ့မ်ားပါဝင္ေသာသင့္ေတာ္ေလ်ွာက္ပတ္ေသာလူမႈအဆင့္အတန္းကိုရယူခံစားခြင့္ရွိသည္။ထိုအျပင္အလုပ္လက္မဲ႕ျဖစ္ေသာအခါ၌ေသာ္လည္းေကာင္းမက်န္းမမာျဖစ္ေသာ္အခါ၌ေသာ္လည္းေကာင္းကိုယ္အဂၤါမစြမ္းမသန္ျဖစ္ေသာအခါ၌ေသာလည္းေကာင္း မုဆိုးမျဖစ္ေသာအခါ၌ေသာ္လည္းေကာင္း အသက္အရြယ္အိုမင္းေသာအခါ၌ေသာ္လည္းေကာင္း မိမိကိုယ္တိုင္ကမတတ္နိဳင္ေသာအေၾကာင္းေၾကာင့္ဝမ္းစာရွာမွီနိဳင္ေသာနည္းလမ္းမရွိေသာအခါ၌ေသာ္လည္းေကာင္းေနထိုင္စားေသာက္ေရးအတြက္လံုျခံဳစိတ္ခ်ရမႈအခြင့္အေရးရွိသည္။
၂။သားသည္မိခင္မ်ားနွင့္ကေလးမ်ားသည္အထူးေစာင့္ေရွာက္ျခင္းနွင့္အကူအညီေပးျခင္းကိုရခြင့္ရွိသည္။ဥပေဒအရထိမ္းျမားျခင္းျဖစ္ေစအျခားနည္းလမ္းျဖင့္ျဖစ္ေစေမြးဖြားလာေသာကေလးမ်ားသည္တူညီေသာလူမႈကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးကိုရယူခံစားၾကရမည္။
အပိုဒ္(၂၆)
               လူတိုင္းသည္ပညာသင္ယူခြင့္ရွိသည္။အနည္းဆံုးမူလတန္းနွင့္အေျခခံအဆင့္အတန္းမ်ားတြင္ပညာသင္ၾကားေရးသည္အခမဲ႕ျဖစ္ရမည္။မူလတန္းပညာသည္မသင္မေနရပညာျဖစ္ရမည္။စက္မႈလက္မႈပညာနွင့္အသက္ေမြးမႈပညာမ်ားကိုေယဘုယ်အားျဖင့္သင္ၾကားရယူနိဳင္ေစရမည္။ထို႔အျပင္အထက္တန္းပညာအတြက္အရည္အခ်င္းကိုအေျခခံျပဳ၍တူညီေသာအခြင့္အေရးရရွိေစရမည္။
၂။ပညာသင္ၾကားေရးကိုလူသားတို႔၏စရုိက္လကၡာအျပည့္အဝတိုးတက္မႈအျပင္လူ႔အခြင့္အေရးနွင့္အေျခခံလြတ္လပ္ခြင့္ ရုိေသေလးစားမႈတို႔ကိုရွင္သန္ဖြံ႕ျဖိဳးလာေစရန္ရည္ရြယ္၍သင္ၾကားေစရမည္။ပညာသင္ၾကားေရးသည္နိဳင္ငံအားလံုးတို႔တြင္လည္းေကာင္းလူမ်ဳိးစုမ်ားတြင္လည္းေကာင္း ဘာသာေရးအသင္းအဖြဲ႔မ်ားတြင္လည္းေကာင္း အခ်င္းခ်င္းနားလည္မႈ သီးခံမႈနွင့္ခင္မင္ရင္းနွီးမႈတို႔ကိုအားေပးရမည္။ထိုအျပင္ျငိမ္းခ်မ္းေရးတည္တံ့ေအာင္ေဆာင္ရြက္ရန္အလိုငွာကုလသမဂၢ၏ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကိုလည္းျဖစ္ေျမာက္ေအာင္အားေပးရမည္။
၃။မိဘတို႔တြင္မိမိတို႕၏ကေလးမ်ားသင္ယူရမည့္ပညာအမ်ဳိးအစားကိုေရြးခ်ယ္နိဳင္ေသာလက္ဦးအခြင့္အေရးရွိသည္။
အပိုဒ္(၂၇)
               ၁။လူတိုင္းတြင္သက္ဆိုင္ရာယဥ္ေက်းမႈေလာက၌လြတ္လပ္စြာပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခြင့္သုခုမပညာရပ္မ်ားကိုလြတ္လပ္စြာလိုက္စားေမြ႕ေလ်ွာ္နိဳင္ခြင့္သိပၸံပညာထြန္းကားေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္လြတ္လပ္စြာဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္နိဳင္ခြင့္နွင့္ထိုပညာ၏အက်ဳိးအာနိသင္မ်ားကိုလြတ္လပ္စြာခံစားသံုးစြဲနိဳင္ခြင့္ရွိသည္။
၂။လူတိုင္းတြင္သိပၸံမွျဖစ္ေစ စာေပမွျဖစ္ေစသုခုမပညာမွျဖစ္ေစမိမိကိုယ္ပိုင္ဥာဏ္ျဖင့္ၾကံစည္ဖန္တီးမႈျဖစ္ထြန္းလာသည့္ဂုဏ္နွင့္ေငြေၾကးအက်ဳိးအျမတ္ကိုခံစားရယူနိဳင္ရန္အခြင့္အေရးအတြက္ကာကြယ္မႈရရွိရန္အခြင့္အေရးရွိသည္။
အပိုဒ္(၂၈)
              လူတိုင္းသည္ဤေၾကညာစာတမ္းတြင္ေဖာ္ျပထားသည့္အခြင့္အေရးမ်ားနွင့္လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကိုအျပည့္အစံုရယူနိဳင္ေသာလူမႈဆက္ဆံေရးအေျခအေနနွင့္အျပည္ပျည္ဆိုင္ရာဆက္ဆံေရးအေျခအေနတို႔၏အက်ဳိးေက်းဇူးကိုခံသားနိဳင္ခြင့္ရွိသည္။
အပိုဒ္(၂၉)
           ၁။မိမိ၏စရုိက္လကၡဏာလြတ္လပ္စြာဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္နိဳင္သည့္တစ္ခုတည္းေသာလူ႔အသိုင္းအဝိုင္းအတြက္လူတိုင္း၏တာဝန္ျဖစ္သည္။
၂။မိမိအခြင့္အေရးမ်ားနွင့္လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကိုသံုးစြဲရာတြင္လူတိုင္းသည္အျခားသူမ်ား၏အခြင့္အေရးမ်ားနွင့္လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကိုအသိမွတ္ျပဳ၍ရုိေသေလးစားရန္အလိုငွာလည္းေကာင္းဒီမိုကေရစီက်င့္သံုးေသာလူ႔အဖြဲ႔အစည္းတြင္ကိုယ္က်င့္တရားအျပင္ရပ္ရြာေအးခ်မ္းသာယာေရးနွင့္ျပည္သူ႕အက်ဳိးစီးပြားျဖစ္ထြန္းေရးအတြက္တရားမ်ွတစြာက်င့္ေဆာင္ရန္အလိုငွာလည္းေကာင္းဥပေဒကျပဌါန္းထားသည့္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈမ်ားျဖင့္သာကန္႔သတ္ျခင္ခံရမည္
၃။အဆိုပါအခြင့္အေရးမ်ားနွင့္လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကိုမည္သည့္အမႈကိစၥတြင္မ်ွကုလသမဂၢ၏ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားနွင့္လည္းေကာင္းအေျခခံမူမ်ားျဖင့္လည္းေကာင္းဆန္႔က်င္၍မသံုးစြဲရ။
အပိုဒ္(၃၀)
              ဤေၾကညာစာတမ္းပါအခြင့္အေရးနွင့္တကြ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားပ်က္စီးရာပ်က္စီးေၾကာင္းမ်ားကိုရည္ရြယ္၍နိဳင္ငံတစ္နိဳင္ငံအတြက္ျဖစ္ေစ လူတစ္စုအတြက္ျဖစ္ေစလူတစ္ဦးတစ္ေယာက္အတြက္ျဖစ္ေစပါဝင္ေဆာင္ရြက္ရန္အခြင့္အေရးရွိသည္ဟုလည္းေကာင္းကိုယ္တိုင္ေဆာင္ရြက္ရန္အခြင့္အေရွိသည္ဟုလည္းေကာင္းအဓိပၸါယ္ပိုင္းျခားေကာက္ယူျခင္းမရွိေစရ။